ΟΜΟΕ > Ορισμοί

Εισαγωγή

Όσα αναφέρονται στα παραπακάτω κεφάλαια είναι κάποιες ενδεικτικές πληροφορίες, οι οποίες έχουν ληφθεί από τις Οδηγίες Μελετών Οδικών Έργων (ΟΜΟΕ), Τεύχος 3: Χαράξεις (ΟΜΟΕ- Χ).

Καθοριστικές Ταχύτητες

Ορισμοί Ταχυτήτων

Υπάρχουν τρία είδη καθοριστικών ταχυτήτων. Αυτές είναι οι εξής:

•	Vεπιτρ: Επιτρεπόμενη Ταχύτητα

•	Ve: Ταχύτητα Μελέτης

•	V85: Λειτουργική Ταχύτητα 85%

Επιτρεπόμενη Ταχύτητα

Η Επιτρεπόμενη Ταχύτητα Vεπιτρ είναι το τοπικό ή γενικά το ισχύον όριο ταχύτητας. Η επιτρεπόμενη ταχύτητα Vεπιτρ αντιστοιχεί σε κάθε μια κατηγορία της οδού. Παρ' ότι τα στοιχεία μελέτης της οδού δεν προσδιορίζονται με βάση την επιτρεπόμενη ταχύτητα, η ταχύτητα αυτή θεωρείται καθοριστική, δεδομένου ότι η ταχύτητα μελέτης που σχετίζεται άμεσα με τα στοιχεία μελέτης της οδού, πρέπει να είναι μεγαλύτερη ή ίση από την επιτρεπόμενη ταχύτητα.

Ταχύτητα Μελέτης

Η Ταχύτητα Μελέτης Ve προκύπτει λαμβάνοντας υπόψη τα περιβαλλοντικά και οικονομικά κριτήρια, που ανταποκρίνονται στον προβλεπόμενο λειτουργικό χαρακτήρα της οδού, στο οδικό δίκτυο και την επιδιωκόμενη ποιότητα κυκλοφοριακής ροής, με βάση το λειτουργικό χαρακτήρα της οδού.

Γενικότερα η ταχύτητα μελέτης, για ένα οδικό τμήμα καθορίζει:

•	Τις ελάχιστες ακτίνες των οριζόντιων καμπυλών,

•	Τις ελάχιστες παραμέτρους των κλωθοειδών,

•	Τις μέγιστες κατά μήκος κλίσεις και

•	Τις ελάχιστες ακτίνες των κυρτών και κοίλων κατακόρυφων καμπυλών.

Έτσι με βάση όλα τα παραπάνω η ταχύτητα μελέτης, μεταξύ άλλων, επηρεάζει τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά ενός οδικού τμήματος, το επίπεδο εξυπηρέτησης της οδού καθώς και την οικονομικότητα. Επομένως η Ve πρέπει να παραμένει σταθερή σε οδικά τμήματα μεγάλου μήκους.

Πριν αναφερθεί αναλυτικά ο ορισμός της V85 παρουσιάζονται περιληπτικά, στον παρακάτω πίνακα, οι ομάδες οδών Α και Β.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΟΔΩΝ

Ομάδα Οδών

Κατηγορία Οδού / Χαρακτηρισμός Οδού

ΟΜΑΔΑ Α

Οδοί που διατρέχουν περιοχές εκτός σχεδίου (υπεραστικές) με βασική λειτουργία τη σύνδεση και με περιοσρισμούς στην εξυπηρέτηση παρόδιων ιδοκτησιών.

Σημείωση: Η κατηγορία ΑΙ αφορά οδούς σύνδεσης ευρύτερων περιοχών και οι οποίες δεν παρέχουν άμεση εξυπηρέτηση στις παρόδιες ιδιοκτησίες.

ΑΙ

Αυτοκινητόδρομος / Οδός ταχείας κυκλοφορίας

ΑΙΙ Οδός μεταξύ νομών / επαρχιών

ΑΙΙΙ Οδός μεταξύ επαρχιών / οικισμών

ΑΙV

Οδός μεταξύ μικρών οικισμών / Συλλεκτήρια οδός

ΑV Δευτερεύουσα οδός / Δασική οδός

ΑVΙ Τριτεύουσα οδός / Δασική οδός

ΟΜΑΔΑ Β

Οδοί που διατρέχουν περιοχές εντός σχεδίου (ημιαστικές και αστικές) με βασική λειτουργία τη σύνδεση και με περιορισμούς στην εξυπηρέτηση των παρόδιων ιδιοκτησιών.

Σημείωση: Οι οδοί κατηγορίας ΒΙ και ΒΙΙΙ δεν παρέχουν άμεση εξυπηρέτηση στις παρόδιες ιδιοκτησίες.

ΒΙ Αστικός αυτοκινητόδρομος

ΒΙΙ Αστική οδός ταχείας κυκλοφορίας

ΒΙΙΙ Αστική αρτηρία

ΒΙV Κύρια συλλεκτήρια οδός

(Ο παραπάνω πίνακας είναι τμήμα του πίνακα 1-2, Τεύχος 3: Χαράξεις (ΟΜΟΕ- Χ)).

Λειτουργική Ταχύτητα V85

H Λειτουργική Ταχύτητα V85 είναι ένα μέγεθος που χρησιμοποιείται στο γεωμετρικό υπολογισμό μεμονωμένων στοιχείων μελέτης της οριζοντιογραφίας, της μηκοτομής και των διατομών και έχει άμεση σχέση με τη δυναμική της κίνησης των οχημάτων. Στις οδούς της ομάδας Α η ταχύτητα V85 αντιστοιχεί στην ταχύτητα με την οποία, θα κινηθεί ανεμπόδιστα το 85% των επιβατηγών οχημάτων σε καθαρό και υγρό οδόστρωμα. Στις οδούς της ομάδας Β η ταχύτητα V85 συνδέεται με τη μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα.

Η ταχύτητα V85 μεταβάλλεται σε συνάρτηση με τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της οδού και χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ποιότητας σχεδιασμού των οδικών τμημάτων όσον αφορά την ασφάλεια. Η ταχύτητα V85 υπολογίζεται χωριστά για κάθε μια καμπύλη της χάραξης της οδού καθώς επίσης και για κάθε ανεξάρτητη ευθυγραμμία.

Γενικότερα με την ταχύτητα V85 καθορίζονται:

•	Οι επικλίσεις στις οριζόντιες καμπύλες,

•	Τα απαιτούμενα μήκη ορατότητας για στάση και κατά συνέπεια οι ακτίνες των κυρτών κατακόρυφων καμπυλών,

•	Τα απαιτούμενα μήκη ορατότητας για προσπέραση,

•	Οι ελάχιστες οριζόντιες ακτίνες σε περίπτωση εφαρμογής αρνητικής επίκλισης και

•	Τα στοιχεία για την απορροή των ομβρίων.

Έτσι η V85 υπολογίζεται με βάση τους εξής τύπους:

Ομάδα Α:

Για οδούς με διαχωρισμένες επιφάνειες οι τύποι διαμορφώνονται ως εξής:

•	V85 = Ve + 20 km/h για Ve >= 100 km/h

•	V85 = Ve + 30 km/h για Ve < 100 km/h

Για οδούς με ενιαία επιφάνεια οι τύποι διαμορφώνονται ως εξής:

•	Για κατά μήκος κλίση s <= 5% ή s > 5% εφόσον το μήκος είναι < 250 m:

V85 = [106 / (10150,10 + 8,592 * ΚΕ)] + [(b - 3,5) * 20]

όπου b είναι το πλάτος λωρίδας κυκλοφορίας.

•	Για s > 5% και κατά μήκος κλίση >= 250 m, ανεξαρτήτως του πλάτους λωρίδας κυκλοφορίας:

•	Για 5% < s <= 7%:

V85 = 73,260 - 0,015 * ΚΕ

•	Για 7% < s < 10%:

V85 = 69,456 - 0,014 * ΚΕ

Ομάδα Β:

Για τις οδούς της ομάδας Β οι τύποι διαμορφώνονται ως εξής:

•	V85 = Vεπιτρ + 20 km/h (Κατηγορία οδού ΒΙ και ΒΙΙ)

•	V85 = Vεπιτρ + 10 km/h (Κατηγορία οδού ΒΙΙΙ)

Ελικτότητα ΚΕ

Η Ελικτότητα ΚΕ της μεμονομένης καμπύλης είναι συνάρτηση της γωνίας αλλαγής κατεύθυνσης και του συνολικού μήκους της καμπύλης, που αποτελείται από το μήκος του κυκλικού τόξου και τα μήκη των εκατέρωθεν τόξων συναρμογής.

Εξαρτημένες Ευθυγραμμίες

Εξαρτημένες Ευθυγραμμίες είναι εκείνες οι οποίες έχουν σχετικά μικρό μήκος με αποτέλεσμα η διαφορά μεταξύ των διαδοχικών ταχυτήτων V85 να μη μπορεί να υπερβεί την επιτρεπόμενη ταχύτητα, σύμφωνα με το Κριτήριο Ασφαλείας ΙΙ για καλή ποιότητα σχεδιασμού ακόμη και για μέτρια ποιότητα κατά τη διάρκεια επιταχυνόμενων ή επιβραδυνόμενων κινήσεων των οχημάτων.

Ανεξάρτητες Ευθυγραμμίες

Ανεξάρτητες Ευθυγραμμίες είναι εκείνες οι οποίες έχουν επαρκές μήκος, ώστε η διαφορά μεταξύ των διαδοχικών ταχυτήτων V85 να μπορεί ενδεχομένως να υπερβεί την επιτρεπόμενη διαφορά σύμφωνα με το Κριτήριο Ασφαλείας ΙΙ για μη αποδεκτή ποιότητα σχεδιασμού κατά τη διάρκεια επιταχυνόμενων ή επιβραδυνόμενων κινήσεων των οχημάτων.